Cách nhận biết và phòng ngừa tai biến mạch máu não ở người cao tuổi

Kiểm soát các yếu tố làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não hay đột quỵ não là tình trạng một vùng não bị tổn thương do tắc hoặc vỡ mạch máu não. Nếu chậm trễ cấp cứu, người bệnh có thể phải gánh chịu những di chứng nặng nề như: Liệt nửa người, méo miệng, mất trí nhớ, thậm chí là tử vong.

Nguy cơ tai biến được quyết định bởi một số yếu tố không thể thay đổi như: Tuổi tác, giới tính, tiền sử bệnh tật của gia đình… Thế nhưng, nhờ sự phát triển của y học, chúng ta có thể dự phòng nguy cơ tai biến mạch máu não thông qua chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày sau:

Kiểm soát chỉ số huyết áp

Tăng huyết áp là 1 trong những nguy cơ tai biến mạch máu não hàng đầu ở cả nam và nữ. Người có tiền sử tăng huyết áp có rủi ro tai biến cao gấp 7 lần so với người có huyết áp bình thường.

Cải thiện chế độ ăn uống

Người cao tuổi cần hạn chế ăn thực phẩm chứa nhiều đường như bánh ngọt

Chế độ dinh dưỡng cân bằng, lành mạnh có thể giúp kiểm soát nhiều yếu tố nguy cơ tai biến mạch máu não: Thừa cân béo phì, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường. Người cao tuổi cần tránh ăn thực phẩm chứa nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.

Thay vào đó, hãy ăn đa dạng rau củ, hoa quả tươi; Ăn cá 2-3 lần mỗi tuần; Lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt và sử dụng nguồn chất béo tốt cho sức khỏe. Chất xơ, chất chống oxy hóa trong rau củ, ngũ cốc đều đem lại tác dụng tích cực với sức khỏe tim mạch.

Bỏ thuốc lá

Nicotine và carbon monoxide trong khói thuốc không chỉ gây tổn thương hệ tim mạch mà còn đẩy nhanh tốc độ hình thành mảng xơ vữa động mạch. Đây là nguyên nhân người nghiện thuốc lá có nguy cơ tai biến mạch máu não cao gấp 2-4 lần người không hút thuốc. Cai thuốc lá trong 5 năm giúp cải thiện đáng kể các chỉ số sức khỏe, từ đó cũng góp phần giảm nguy cơ đột quỵ não.

Thường xuyên hoạt động thể chất

Tập luyện với cường độ vừa phải giúp người cao tuổi dự phòng tai biến hiệu quả

Việc tập luyện điều độ 20-30 phút mỗi ngày không chỉ hỗ trợ kiểm soát huyết áp, chỉ số đường huyết mà còn giúp trái tim hoạt động hiệu quả hơn. Với người từng bị tai biến mạch máu não, các bài tập phù hợp với thể lực cũng giúp dự phòng tai biến tái phát.

Trong mùa Hè, tình trạng mất nước và đổ nhiều mồ hôi dễ gây rối loạn huyết áp ở người cao tuổi, làm tăng nguy cơ đột quỵ não. Vì thế, người cao tuổi chỉ nên tập thể dục ở cường độ nhẹ nhàng (đi bộ, thái cực quyền, tập thể dục trong nhà) vào sáng sớm hoặc khi trời đã dịu mát. Giữa các bài tập nên có thời gian để nghỉ ngơi, thả lỏng và bổ sung nước cho cơ thể.

Kiêng rượu

Theo nghiên cứu của Đại học Cincinati (Mỹ), thói quen uống hơn 2 ly rượu/ngày có liên quan đến tình trạng xuất huyết dưới nhện – một thể tai biến mạch máu não có tỷ lệ tử vong cao. Do đó, người ở độ tuổi trung niên nên kiêng rượu bia, hoặc cố gắng cắt giảm đồ uống có cồn để bảo vệ sức khỏe.

Các dấu hiệu nhận biết cơn tai biến mạch máu não

Cấp cứu kịp thời là yếu tố quan trọng hàng đầu giúp bệnh nhân tai biến mạch máu não thoát khỏi cửa tử, hạn chế các di chứng nặng có thể xảy ra. Do đó, gia đình có người cao tuổi cần nắm rõ yếu tố “FAST” trong cấp cứu tai biến mạch máu não:

– Khuôn mặt (Face): Một bên mặt lệch sang một bên, méo miệng.

– Tay chân (Arms): Tay chân yếu, tê bì một bên hoặc có thể hai bên, đột nhiên đánh rơi đồ vật hoặc quỵ xuống khi đang đi, đứng.

– Giọng nói (Speech): Nói ngọng, nói khó, thất ngôn, ú ớ không nói được.

– Thời gian (Time): Thời gian vàng cấp cứu tai biến là 3-4 tiếng trở lại kể từ lúc bắt đầu có các dấu hiệu trên.

Ngay khi thấy 3 dấu hiệu liệt mặt, liệt chân tay, nói khó, gia đình cần để bệnh nhân nằm nghiêng mặt sang một bên, ngay lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc đưa đến bệnh viện gần nhất. Không tự ý cho người bệnh sử dụng thuốc hạ huyết áp, châm cứu, tránh lãng phí thời gian vàng để cấp cứu.


Quỳnh Trang H+ (Theo Health Navigator)